Film adı: Züğürt Ağa

Yönetmen: Nesli Çölgeçen

Yapım yılı: 1985

Tür: Comedy, Drama

Süre: 1h 41m

IMDb: 8.6

Ödüller: 1986 Winner Golden Orange Best Screenplay, supporting actres and music - 9 Wins - 1 Nomination Total

Türk sinemasının unutulmaz yapımlarından güldürürken sorgulatan bir film Züğürt ağa. 1985 yılında yönetmen Nesli Çölgeçen tarafından çekilen film, Türkiye'nin toplumsal ve ekonomik dönüşümünü küçük bir köyün ve bir ailenin üzerinden anlatmaktadır.

Konu Özeti:

Film, Güneydoğu Anadolu'daki köyünde geleneksel bir düzenin temsilcisi olan Ağa ile başlar. Ancak Ağa'nın ekonomik durumu giderek kötüleşmektedir. Sonunda Ağa, sahip olduğu toprakları satmak ve ailesiyle birlikte İstanbul'a gitmek zorunda kalır. Köyde sözü geçen, herkesin saygı gösterdiği Ağa; İstanbul'un kalabalığı içinde sıradan, hatta zaman zaman çaresiz bir insana dönüşür. Bir zamanlar başkalarının hayatını belirleyen adam, artık kendi hayatını sürdürebilmek için mücadele etmek zorundadır.

İnceleme:

Bildiğiniz gibi Türkiye için 1980'ler köyden kente göçün yükseldiği zamanlardı. Züğürt ağa’da bunu konu ediniyor aslında. Kendisi doğuda bir otorite iken İstanbul’da sıradan bir birey haline geliyor. Buda biz izleyicilerin aklına İnsanın toplumdaki değeri sahip olduğu şeylerle mi belirlenir, yoksa kendi kişiliğiyle mi? sorusunu getiriyor.

Filmin en ironik kısımlarından birisi Ağa’nın İstanbulda dahi kendisini ağa zannetmesidir bence. Filmi komik kılan unsurlardan birisi bu. Aslında filme düz bir komedi filmi olarak bakmadan değerlendirirsek feodal düzeni, sınıfsal farklılıkları, köyden kente göçü, yoksulluğu, ekonomik değişimi ve insanların para karşısındaki davranışlarını eleştirdiğini açıkça farkederiz. Filmi güçlü kılan yan budur.

Şener Şen’i herhalde artık tanımayanımız yoktur. Kariyerinde oynadığı filmlerde züğürt ağa, komedi ile dramı aynı karakter içerisinde birleştirerek yeteneğinin en güçlü sergilediği yapımlardan bir tanesidir. Filmin yönetmeni Nesli Çölgeçen, hikâyeyi Şener Şen’in karakteri üzerinden anlatmayı tercih eder. Köy görüntüleri ile İstanbul görüntüleri arasındaki fark da oldukça önemlidir. Kurak ve bakımsız evler yerine gökdelenler ve ağaçla kaplı bir şehir vardır. Ve eleştirel yaklaşım seyirciye doğrudan aktarılmak yerine yavaş ve sert bir biçimde dokundurularak aktarılmıştır.

Bu şekilde yazmak istemezdim ama malesef züğürt ağanın anlattığı günümüz Türkiye’si için hala daha geçerlidir. Ekonomik değişimler, insanların şehirlerde yeni bir hayat kurma çabası, statünün değişmesi, para ile insan ilişkilerinin dönüşmesi ve geçmişteki kimliğin yeni dünyada karşılık bulamaması bugün de anlaşılabilir meselelerdir. Bu yüzden Züğürt Ağa Yeşilçamın unutulmazları arasındadır.

Haftanın Film Önerileri:

The Great Escaper (2023): Michael Caine ve Glenda Jackson'ın başrollerini paylaştığı film, yaşlılık, geçmiş, özgürlük ve hayatı yeniden anlamlandırma üzerine sakin bir hikâye anlatıyor.

The Old Way (2023): Toplumsal düzenin değişmesi ve geçmişte kurulmuş güç ilişkilerinin zamanla farklılaşması üzerinden okunabilecek bir western.