Neandarteller, Homosapiensler ve İnsansılar
xmanberkay
2. Neandertaller (Homo neanderthalensis)
Neandertaller, yaklaşık 400.000 ila 40.000 yıl önce Avrupa ve Batı Asya’da yaşamış, Homo sapiens’e en yakın evrimsel akraba türlerinden biridir. Fosil kayıtları ve genetik veriler, onların soğuk iklimlerde yaşamaya son derece iyi uyum sağlamış bir hominin türü olduğunu açıkça göstermektedir. Geniş burun boşlukları, güçlü iskelet yapıları ve kısa-kalın vücut oranları bu adaptasyonların biyolojik kanıtıdır.
Zekâ, kültür ve teknoloji
Son 20 yılda yapılan araştırmalar, Neandertallerin uzun süre “ilkel” olarak yanlış tanıtıldığını ortaya koydu. Smithsonian, Max Planck ve diğer büyük kurumların bulguları şunları kesinleştirdi. Mousterian taş endüstrisi kullanıyorlardı. Planlama gerektiren Levallois tekniği ile yontulmuş taş aletler. Ateşin kontrolünü sağlamışlardı. Düzenli ateş alanları birçok kazıda tespit edildi. Av stratejileri gelişmişti. Büyük hayvanları koordineli gruplar halinde avladıklarına dair kemik yığınları ve iskelet izleri var. Sembol kullanımı mümkündü. İspanya’daki bazı mağara resimleri Neandertallere tarihleniyor. Boya kullanımı ve deniz kabuğundan yapılmış süs eşyaları bulundu. Ölü gömme gelenekleri: Shanidar (Irak) başta olmak üzere birçok alanda niyetli gömü izleri tespit edilmiştir. Bu bulgular, Neandertallerin yalnızca fiziksel olarak değil, kültürel olarak da gelişmiş bir tür olduğunu kanıtlıyor.
Homo sapiens ile ilişkileri
Genetik devrim (Svante Pääbo ve ekibi) sayesinde bugün biliyoruz ki, Homo sapiens Avrupa’ya geldiğinde Neandertallerle binlerce yıl birlikte yaşadı. Aralarında gen alışverişi oldu. Bugün Avrasya kökenli insanların %1–2’si Neandertal DNA’sı taşır. Bu durum Neandertallerin yok olmadığını, bir kısmının insan genomuna karışarak “yaşamaya devam ettiğini” gösterir.
Neden yok oldular?
Bilimsel görüşler tek bir sebep yerine birkaç faktörün birleşimine işaret eder. Küçük ve dağınık nüfus, genetik çeşitliliğin düşüklüğü İklim dalgalanmalarının yarattığı çevresel baskı, Homo sapiens ile kaynak rekabeti. Nüfus büyüklüğünde sapiens lehine dramatik fark. Yaklaşık 40.000 yıl önce son Neandertallerin izleri fosil kayıtlarından silinmiştir.
Kaynaklar: Smithsonian National Museum of Natural History – Human Origins Project, Max Planck EVA, “The Neandertal Genome Project”, Journal of Archaeological Science, Nature Dergisi Hoffmann et al. (2018) — “U-Th dating of cave art reveals Neandertals were the first artists in Europe”
