Gökyüzüne Açılan Hayal
xmanberkay
4. Bilim, Deneme ve Hata
1899’da uçuş üzerine çalışmaya başlayan kardeşler, dönemin aerodinamik bilgilerini yetersiz buldular. Var olan hesaplamalarla yaptıkları modeller istedikleri sonucu vermiyordu. Bunun üzerine kendi küçük rüzgâr tünellerini tasarladılar bu, tarihte bir mucit tarafından yapılan ilk sistematik aerodinamik test düzeneklerinden birisiydi. Bu tünelde yüzlerce kanat tasarımı denediler, hava akışının nasıl davrandığını ölçtüler. Kanat eğriliği (airfoil), kaldırma kuvveti ve direnç oranları üzerine yaptıkları hesaplamalar, modern havacılığın temellerini oluşturdu. Onların geliştirdiği ve aktardığı bu veriler, bugün hala daha uçak mühendisliğinde referans kabul edilmektedir.
Kontrol mekanizması ve motor
Wright’lar, uçuşun sadece “havalanmak” olmadığını çok iyi anlamıştı. Onlara göre asıl mesele, havada kalabilmek ve yönünü kontrol edebilmekti. Bu düşünceyle “üç eksenli kontrol sistemi”ni geliştirdiler:
- Yaw (Sapma): Uçağın sağa-sola dönmesini sağlıyordu.
- Pitch (Yükselme/Alçalma): Uçağın burnunun yukarı-aşağı hareketini kontrol ediyordu.
- Roll (Yuvarlanma): Kanatların birinin aşağı diğerinin yukarı hareket etmesini sağlıyordu.
Bu sistem, modern tüm uçaklarda hâlâ kullanılmaktadır. Wright kardeşlerin en büyük buluşu aslında bu kontrol mekanizmasıydı motor veya pervaneler değildi.
Kardeşler, dönemin mevcut motorlarını incelediklerinde bunların çok ağır olduğunu fark ettiler. Uçuş için hem hafif hem de güçlü bir motora ihtiyaç vardı. Bu yüzden kendi motorlarını tasarladılar. Yaklaşık 12 beygir gücünde, alüminyum alaşımlı ve hafif yapılı bu motor, dönemin teknolojisine göre devrim niteliğindeydi. Pervane tasarımı da tamamen kendi mühendislik hesaplamalarına dayanıyordu. Bu motor, 1903’teki o tarihi Kitty Hawk uçuşunu mümkün kılan kalpti.
Wright Kardeşler defalarca başarısız oldu. Rüzgârın yönü değişti, kanatlar kırıldı, uçak düştü… Ancak her hatadan bir ders çıkarmayı başardılar. Defterlerinde yüzlerce not, ölçüm, çizim ve yorum yer alır. Bilimsel yöntemi uygulayarak her problemi çözmeye çalıştılar. Bu yönleriyle yalnızca mucit değil, modern mühendisliğin öncülerinden biri oldular.
